دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی 0196-1026 35 0 1996 09 22 - اقتصاد سیاسی کنترل خود به خودی جمعیت : رهیافتی نو 14301 FA دکتر محمد علی شیر خانی Journal Article 1970 01 01 Rapid population growth has in Iran presented itself as a national Dilemma since the early! 960's. The classical perspective of a unilinear relationship between economic growth and social development cannot provide solution to Iran's population dilemma as socioeconomic factors arc unable to provide incentives for smaller family size in the short run. Accordingly, an adjustment of reproduction behavior must be introduced into Iranian society by a means other than gradual Development. I would argue that the state through its empowerment process could control population growth by modifying the economic, social, and cultural reasons for a large family. Individual empowerment is a process that is capable of producing the human factors that are required, but lacking, in the modernization of most developing countries. The empowerment process generates socially active, economically productive, and politically participant individuals, and because it creates alternatives to large family-size, it is conducive to voluntary low fertility behavior. The state policies, which contribute to individual empowerment, eliminate the desire for a larger family by providing personally satisfying alternatives to child bearing and repaving. Promotions in the status of women and improvement in public education are expected to contribute to individual empowerment under most circumstances and thus, have contraceptive properties. I also contend that in generating individual empowerment grass roots politics, provides the state with a convincing device to achieve and sustain fertility adjustment. Grassroots politics can bridge the interests between the state and the masses, unleashing the tremendous power behind the state's authority for the enforcement of its social development programs as well as its population policies. از اوسط دهه 1340 رشد سریع جمعیت به عنوان مشکلی ملی در ایران ظاهر شده است. دیدگاه کلاسیک ها‘که قائل به رابطه ای خطی بین رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی است‘ راه حلی برای این مشکل ارایه نمی کند‘ زیرا عوامل اقتصادی اجتماعی نمی توانند در کوتاه مدت انگیزه هایی برای خانواده کوچک تر فراهم آورند. لذا‘ تعدیل رفتار باروری باید به روش دیگری غیر از توسعه فراهم آید. دولت می تواند از طریق فرایند توانا سازی با تعدیل علل و انگیزه های اقتصادی‘ اجتماعی و فرهنگی تقاضا برای خانواده بزرگتر رشد جمعیت را کنترل کند. توانا سازی فردی فرایندی است که عوامل انسانی مورد نیاز توسعه را‘ که بیشتر کشورهای در حال توسعه فاقد آن هستند‘ بوجود آورد. فرایند توانا سازی‘ اشخاصی از نظر اجتماعی فعال‘ از بعد اقتصادی مولد و از جهت سیاسی مشارکت کننده به بار می آورد و با اینجاد جایگزینهای مناسب به جای خانواده بزرگ تر به کنترل خود به خودی جمعیت می انجامد. آن سیاستگذاریهای دولت که به توانایی فردی کمک کنند تقاضا برای خانواده بزرگ تر را به سبب ارایه جانشینهایی به جای خرسندی ناشی از داشتن فرزند بیشتر کاهش می دهد. رشد موقعیت زنان و ارتقاء آموزش عمومی اغلب موجب افزایش توانایی فردی شده و لذا ‘ مانع از رشد جمعیت می شوند. https://jflps.ut.ac.ir/article_14301_b6b970697fbe0633c2861dbe9ceaf8b5.pdf