دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهرانمجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی0196-102663020040320-رویکردی فرهنگی به نظم سیاسی پیشامدرن و زمینه های تاریخی دولت مدرن در ایران11216FAدکتر رسولافضلیJournal Article19700101Varying type of state is, in fact, basically derived from nature of state- making ideologies. Religious ideologies, in pre modern order, based on their modern or non - modern resulted in different political orders. Modernist religious ideologies pave the way for transition to a new order and then, without intervene in political spther, recognized Nationalism as the only state-making ideology in modern order. On the contrary, traditional religious ideologies, not only did not provide the ground for transition to new order, but also claimed state-making alongside nationalism.
In Iran, Islam as the ideology of pre modern order resulted in a different political order not conveniance for transittion to new order.به طور کلی مطالعه دولت اعم از زمینه های تاریخی فرایند تکوین و کارکردهای آن در ایران عمدتا تحت تاثیر جامع شناسی مارکسیستی بوده است از این دیدگاه شناخت دولت و آسیب شناسی آن در گرو فهم عوامل اقتصادی و طبیعی است در سال های اخیر رویکرد ضعیف دیگری نیز ظهور کرده که در آن به عوامل فرهنگی بها داده شده است این مقاله با نقد و نفی توانایی نظریات مارکسیستی در تبیین زمینه های تاریخی دولت مدرن در ایران در پی عرضه رویکرد فرهنگی متمایزی به بحث است نگارنده استدلال کرده است که ماهیت ایدئولوژی دولت ساز در نظم ما قبل مدرن بهتر از نظریات مارکسیستی تبیین گر زمینه های تاریخی دولت مدرن در ایران است.دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهرانمجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی0196-102663020040320-مدرسه عالیه سیاسی11217FAدکتر ناصر تکمیلهمایونJournal Article19700101The necessity for estabishing a new school for diplomatic affairs was felt due to the development of political relations with foreign countries. Although the political need had been felt during Naser-al-din Shah reigm, the course of the next few decades, the school has been expanded, and along with two other disciplines, i.e.law and economics, formed one of the faculties of the University of Tehran.در میانه دوره قاجار در نتیتجه برقراری ارتباطات سیاسی گسترده با کشورهای دیگر تاسیس مدرسه ای برای شناخت مسائل مربوط به روابط خارجی و دیپلماتیک و نیز تربیت کادر متخصص سیاسی برای وزارت امور خارجه ضرورت خود را نشان داد با آ نکه این یناز سیاسی در دوره سلطنت ناصر الدین شاه محسوس شده بود اما کار مدرسه عالی سیاسی در دوره مظفر الدین شاه آغاز شد و پس از چند سال فعالیت آموزشی با تاسیس دانشگاه تهران در 1313 کار خود را به صورت دانشکده حقوق و علوم سیاسی ادامه داددانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهرانمجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی0196-102663020040320-روش شناسی اندیشه سیاسی ابن رشد11218FAدکتر داودفیرحیJournal Article19700101This article studies the methodology of political thought in the west of the Islamic civilization. The philosophy of the west of the Islamic civilization refers to the philosophical thoughts in the works of philosophers such as Ibn-Tofeil, Ibn-Bajeh, and Averos. Contrary to the thinkers of the east of the Islamic civilization such as Avecina, they had a specific methodology in political science. They believed that political reason had its roots in religion and at the same time supported and criticised the religious precepts of politics - religious politics - with logical reasoning. Thus, a kind of methodology centered on interpretation formed in the philosophy of the west of the Islamic civilization. It is now called the Islamic hermeneutics or the Averosian hermeneutics. This article is a methodological analysis of the theory and its implications for the political science.مقاله حاضر به روش شناسی اندیشه سیاسی ابن رشد یا فلسفه غرب تمدن اسلامی اختصاص دارد منظور از فلسفه غرب تمدن اسلامی اندیشه های فلسفی است که در آرا و آثار فیلسوفانی چون ابن طفیل ابن باجه و ابن رشد وجود دارد.
این فیلسوفان بر خلاف ابن سینا و ملاصدرا و دیگر متفکران شرق تمدن اسلامی روش شناسی ویژه ای در حوزه دانش سیاسی دارند بنیادی شرعی برای عقل در حوزه سیاست قائلند و در عین حال احکام شرعی سیاست یا سیاست شرعی را به اعتبار یافته های عقل برهانی حمایت و نقد می کنند از این حیث نوعی روش شناسی معطوف به روش تاویل در این بخش ازفلسفه جهان اسلام شکل گرفته است که امروزه به هر منوتیک اسلامی یا هرمنوتیک ابن رشد معروف است مقاله حاضر به توضیح روش شناختی این نظریه و نتایج آن در حوزه دانش سیاسی پرداخته است.دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهرانمجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی0196-102663020040320-نگاهی به عوامل تاثیر گذار بر توسعه سیاسی دو کشور هند و کره جنوبی11219FAدکتر بهمنکشاورزJournal Article19700101In this article it is emphasized that emergence of democracy-in terms of political competitron - in many southern countries, along with suitable international atmosphere, has been dependent on certain factors such as determination from above (preparedness of state) and pressure from below (strenght of civil institutions) - along with their impactibility from interests of new middle class towards higher class. Thus, rely on abovementioned formulation, political changes of two countries like India and South korea can be analysed. In South Korea, in late years of 1980s - as result of pressure of civil institutions and in dusterial and middle classes, the power elite (with support of moderate faction fostering industerial capitalism) was forced succumb to accepting risk of competitive politics. The case of India indicates that the emergence of democracy, congressparty as bourgeoisie nationalist party defending democratic values and independence of country, before 1947- and its selected cabinet - after 1947 - has played important role despite unsuitable social and economic conditions.در این مقاله تاکید شده که ظهور دموکراسی در معنای رقابت سیاسی در بسیاری از کشورهای جنوب در کنار محیط مناسب بین المللی به عواملی چند نظیر اراده از بالا آمادگی دولت و قدرت نهادهای مدنی فشار از پایین در عین تاثیر پذیری آنها از علایق طبقات متوسط جدید به بالا وابسته بوده است از اینرو می تواند با ت کیه به قاعده مزبور تحولات سیاسی دو کشور هند و کره جنوبی را مورد تحلیل قرار داد در کره سالهای آخر دهه 1980 در نتیجه فشار نهادهای مدنی طبقات صنعتی و متوسط الیت قدرت با حمایت جناح میانه طرفدار سرمایه داری صنعتی وادار به پذیرش ریسک سیاست رقابتی گردید مورد هند نشان از آن دارد که در تکوین دمکراسی حجزب کنگره به مثابه حزب ناسیونایست بورژوا و مدافع ارزش های دموکراتیک و استقلال کشور در سال های قبل از 1947 و دولت منتخب آن در بعد از 1947 به رغمن شرایط نا مناسب اجتماعی اقتصادی نقش مهمی ایفا کرده انددانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهرانمجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی0196-102663020040320-بازتاب انقلاب اسلامی در جهان اسلام11220FAدکتر منوچهرمحمدیJournal Article19700101Following the victory of Islamic Revolution in Iran, the major concern on dominant international system, especially the USA, was the impact of the Revolution on neighboring countries in particular, and Muslim societies in general, which have had common grounds from the cultural point of view. In this article, efforts have been made to analyze the impact of Islamic Revolution on Muslim world during a quarter of a century since the victory of Revolution. It has been eventually concluded that first of all the revolution had negative impact on the governments of Islamic countries and created major concern for the changes in status-quo and, as a result, they tried to control and even prevent the influence of the waves of the revolution in their own countries. On the contrary, the revolution had positive impacts on Mulsim Societies and was welcomed by their peoples. Ont eh other hand, this development had deeper impact on the Shiate societies and was followed by revolutionary uprisings such as in Lebanon. While this development in the Sunnite societies was followed by reformist movement such as in Turkey and Algeria. Finally, it could be claimed that Islamic awakening, returning to Islamic values, strengthening Islamic movements and antagonistic approach to the Western interventionist policies and values in Muslim societies, in general, are due to the victory and continuity of Islamic Revolution in Iran.به دنبال پیروزی انقلاب اسلامی در ایران از نگرانی های عمده نظام بین الملل به ویژه ایالات متحده امریکا تاثیر و بازتاب انقلاب بر کشروهای همجوار به ویژه جوامع اسلامی بوده است که از نظر فرهنگی دارای وجوه مشترک زیادی می باشند در این مقاله سعی شده است با توجه به گذشت ربع قرن از پیروزی انقلاب بررسی همه جانبه ای از بازتاب انقلاب اسلامی بر جهان اسلام به عمل آید و نهایتا این جمع بندی به دست آمد که اولا این انقلاب بر دولت های کشورهای اسلامی عموما بازتاب منفی داشته و آنها را از تغییر وضع موچود نگران کرده است و لذا سعی خود را کنترل و حتی برخورد با امواج انقلاب در کشور به کار برده اند در عین حال این انقلاب بر گروه های اجتماعی در جوامع اسلامی تاثیر مثبت بر جای گذاشته و مورد استقبال عمومی قرار گرفته است از طرف دیگر این تحول بر شیعیان من جمله شیعیان لبنان به خاطر برخورداری از معیارهای مکتب تشیع تاثیر عمیق تری بر جای گذارده و موجب خیزش های انقلابی گردیده است در حالی که در جوامع اهل سنت مانند ترکیه و الجزایر این حرکت به جنبش های اصلاح گرایانه تبدیل شده است در مجموع می توان ادعا کرد که بیداری اسلامی باز گشت به ارزش های اسلامی تقویت جنبش های اسلامی ضدیت با سیاست های مداغخله جویانه و ارزش های غربی و در عموم جوامع اسلامی مرهون پیروزی و تداوم انقلاب اسلامی می باشددانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهرانمجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی0196-102663020040320-تناقض نمای ناسیو نالیسم11221FAدکتر مرتضیمردیهاJournal Article19700101-ایده ملت-دولت تبنای فعلی نظم بین الملل است و ارائه جایگزین برای آن دور از ذهن می نماید:اما این منافاتی باماهیت فراردادی و تصادفی حدود ملت-دولت ها ندارد.آنچه به عنوان مبانی اشتراک اعضای یک ملت و افتراق آن با مللدیگر به شمار می رود-همچون زبان-فرهنگ-تاریخمشترک...تیشتر محصول فرایند ملت سازی است.به همین دلیل-نایونالیسم-اشر چیزی بیش از یک سازه فرهنگی-سیایس باشد-محتاج سبانی عینی تریاست که به دشواری قابل اثبات است.به این معنا که اگر ناسیو نالیسم به مبانی واقعی مشترک میان افراد متکی باشد-لازمه آن ÷ذیرش ناسیونالیسم-قومی هم هست که هم عرض تجزیه طلبی است و در تنافی با ملت-دولت قرار می گیرد.برای ÷رهیز از این مشکل-معمولا-کارکردهای ناسیونالیسم ملی-از قبیل نظم-امنیت و توسعه-مورد تاکید قرار می گیرد –که دفاع مستدلی است –مادامی که تغییرات سیاسی-اقتصادی و فرهنگی در جهان-ناسیونالیسم را به کژکارکرد در مواردمذکور مبتلا نکند در غیر این صورت-با همان منطقی که عبور از قبیله گرائی به ناسیونالیسم صورت گرفت-عبور از ناسیو نالیسم به جهانی شدن و نظم واحد هم ممکن است.مقاله حاضر تلاش می کند تحلیلی از تناقض نمای فوق ارائه کند.دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهرانمجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی0196-102663020040320-گفتگوی تمدنها از منظر سازه انگاری11222FAدکتر حمیرامشیرزادهJournal Article19700101This article is an attempt to conceptualize and evaluate the contributions of the idea of dialogue of civilizations to the constructivist theory of international relations. The first, introductory part of the article deals with the concept of dialogue of civilizations and shows how it is in contrast with the mainstream realist perception of international politics in various aspects. It is argued that constructivism with its emphasis on ontological aspects of international relations, the constructedness of international reality, and the transformability of international relations paves the way for introducing moral, normative, and value-based arguments emphasized in this idea. In the second part of the article constructivism and its main arguments will be examined. The third part will be dedicated to the contributions of the notion of dialogue of civilizations to constructivism on the basis of theoretical and metatheoretical themes discussed in constructivism. The main themes include international actors and their identities, the constructedness of identity, the impact of ideational factors thereon, and the possibilities for change in actors’ identity and hence in the international intersubjective structures.این مقاله تلاشی است برای بررسی جایگاه انگره گفتگوی تمدنها در نظریه روابط بین الملل.از میان نظریه های روابط بین الملل سازه انگاری به عنوان یکی از بسترهای نظری مناست برای جذب این انگاره انتخاب شده است-زیرا این نظریه بر ابعاد هستی شناختی روابط بین الملل –بر ساخته بودن واقعیت بین المللی-و دگرگونی ÷ذیری راه را برای طرح مسائل اخلاقی-هنجاری-و ارزشی که این انگاره بر آنها تاکید دارد –می گشاید .بر این مبنا نثش گفتگوی تمدنها با توجه به دستاوردها و مباحث نظری و فرا نظری مورد توجه این نظریه –مورد بررسی قرار می گیرد و نشان داده حواهد شد که علاوه تر آنکه این نیظریه می تواند در روشن شدن اهمیت و جایگاه انگره گفتگوی تمدن ها راهگشا باشد-خود این انگاره در بسیاری از ابعاد موید و مکمل جدی ترین موضوعات مورد توجه سازه انگاری است .در این مقاله ÷س از نگاهی اجمالی به انگاره گفتگوی تمدنها و اهمیت آن در روابط بین الملل شالوده ها و محورهای اصلی سازه انگاری مورد بررسی قرار می گیرند و ÷س از آن نسبت گفتگوی تمدنها با این مبانی مورد بحث قرار خواهد گرفت.دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهرانمجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی0196-102663020040320-مقدمه ای بر جغرافیای سیاسی و اهمیت استراتژیک ایران11223FAدکتر مصطفیملکوتیانJournal Article19700101The territory of Iran is on one hand a very Sensitive geographic Section on the world map and on the other hand has some important physical and geographical specialties and rich energy resourses like petrolium and natural gass.
These factors have put their impacts on domestic policies and country’s international relations and the strategies of greatpowers. This article tries to introduce these geographical facts and their political reflectons.سرزمین ایران از یک سو یک تکه حساس جغرافیایی بر روی نقشه جهان و از دیگر سو دارای ویژگی های خاص جغرافیایی و طبیعی و برخوردار از منابع غنی انرژی نلتتذ تفا ئ کلز لست.این عوامل آشکارا تا کنون باز تاب خود را در مسائل سیاسی داخلی و روابط خارجی کشور و استراتژی های قدرت های بزرگ بر جای نهاده است.این پژوهش در پی آن بوده است که به طور خلاصه به معرفی این واقعیات جغرافیایی و باز تاب سیاسی آنها بپردازد.دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهرانمجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی0196-102663020040320-توسعه:سیر تحول مفهومی و نظری11224FAدکتر سید احمدموثقیJournal Article19700101Development as a key concept in social science has had widespread theoretical and conceptual transformation, related to fundamental and deep transformations in advanced societies. After a long time that under the impact of positivism it implied quantitative changes in separated areas of economy and politics, on the basis of development economics and political economy it was related to basic and qualitative changes in attitudes and structures in different dimensions, and made possible a multidisciplinary study on “development”. Now, beyond classic literature of modernization, development is viewed as a comprehensive concept, related to polity, economy and humanity with definite criteria and indexes. This essay trys to conclude its scientific, standard and deep contents in order o solve mental and practical chaos and Iran’s problems and difficulties.توسعه به عنوان مفهومی کلیدی در علوم اجتماعی همراه با تحولات عمیق و اساسی در جوامع ÷یشرفته سیر تحول مفهومی و نظری گسترده ای داشته و ÷س از آنکه مدت ها تحت تا ثیر ÷وزیتیویسم تغییرات کمی را به تفکیک در حوزه های اقتصادی و سیاسی می رسانده –به تدریج در قالب اقتصاد توسعه و اقتصاد سیاسی به تغییرات کیفی و اساسی در ایستارها و ساختارها و در ابعاد مختلف مربوط شده و مطالعات چند رشته ای را حول محور توسعه دامن زده است.اکنون فراتر از ادبیات کلاسیک نوسازی-توسعه به صورت جامع و چند بعدی در قالب توسعه سیاسی و اقتصادی و توسعه انسانی مورد بررسی قرار می گیرد و دارای معیارها-شاخص ها و مولفه های معینی می باشد که مقاله حاضر در همین راستا می کوشد مضامین عمیق و استاندارد و علمی آن را استخراج نماید تا کمی در جهت حل و رفع آشفتگی های ذهنی و عملی و مسائل و مشکلات ایران در این خصوص باشد.دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهرانمجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی0196-102663020040320-کنوانیسون جهانی تنوع فرهنگی بررسی زمینه های فکری –تارخی- موضوع و چشم انداز تثویب و تبعات در سیاستگذاری فرهنگی11225FAدکتر مجیدوحیدJournal Article19700101-شاید مهم ترین مصوبه سی و دومین اجلاس عمومی یونسکو (اکتبر 2003-پاریس)تصمیم برای طرح و تصویب کنوانسیون جهانی تنوع فرهنگی بر اساس اعلامیه جهانی تنوع فرهنگی باشد که با اجماع تمام کشورهای عضو یونسکو در سال 2001به تایید رسیده است .در این مقاله ما برآنیم تا زمینه هالی شکل گیری مرجعیت جدید فرهنگی جهانی تر اساس تنوع و تکثر فرهنگی را بشناسیم و نشان دهیم که هم اکنون در سطح جهان جا که به احتمال بسیار زیاد جمهوری اسلامی ایران نظر موافق خود را نسبت به این کنوانسیون در سال 2005اعلام خواهد کرد-مهم ترین تبعات این تصمیم بر سیاستگذاری فرهنگی در عرصه های کلان و بخشی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.